Giai đoạn CEO tự vibe code với AI Agent — đẹp thật, nhưng có một cái bẫy
Mọi CEO tiếp xúc AI Agent đều đi qua giai đoạn này: tự tay làm mọi thứ, năng suất tăng vọt, cảm giác như siêu nhân. Đó là giai đoạn bắt buộc. Nhưng nếu không biết thoát ra, nó sẽ biến bạn thành người làm thuê cho chính công ty mình.
Hồi mới dùng AI Agent lần đầu, tôi làm được một landing page trong 40 phút.
Trước đó, việc này cần một tuần: brief với designer, chờ mockup, sửa qua lại, chờ dev, test, sửa tiếp. Bốn mươi phút. Tôi ngồi nhìn cái màn hình và nghĩ, thật ra không nghĩ gì cả, chỉ ngồi nhìn.
Rồi tôi làm thêm. Một bản phân tích đối thủ, một flow email nurturing, một bộ câu hỏi phỏng vấn khách hàng, một báo cáo tóm tắt buổi họp. Mỗi thứ mất vài chục phút thay vì vài ngày. Cảm giác như đang cầm điều khiển từ xa của cả công ty trong tay, muốn làm gì thì làm, muốn ra lệnh gì thì ra, mọi thứ đều phản hồi ngay tức thì.
Tôi gọi đó là giai đoạn “vibe code” (làm theo cảm hứng) với AI Agent.
Và hầu hết CEO tôi biết đang ở đúng giai đoạn này.
Giai đoạn bắt buộc phải đi qua
Tôi không nói giai đoạn này là sai. Nó hoàn toàn cần thiết, thậm chí bắt buộc.
Bởi vì trước khi bạn có thể quản trị AI Agent, bạn phải hiểu nó hoạt động như thế nào. Mà muốn hiểu, bạn phải tự tay làm. Bạn phải vấp, phải thấy nó ra kết quả tệ rồi hiểu tại sao tệ, phải thấy nó ra kết quả tốt rồi hiểu tại sao tốt. Không ai học lái xe bằng cách ngồi ghế sau nhìn người khác lái.
Giai đoạn vibe code dạy bạn ba thứ không sách nào dạy được: Agent này mạnh ở đâu, yếu ở đâu, và khi nào thì đừng tin nó.
Bỏ qua giai đoạn này, bạn sẽ quản trị mà không hiểu cái mình đang quản, giống như sếp phân công nhiệm vụ cho nhân viên mà không biết nhân viên đó làm được gì, bao lâu, với điều kiện nào.
Vậy nên hãy đi qua nó. Hãy vibe code. Hãy tự tay làm một thời gian.
Nhưng phải biết nó kết thúc ở đâu.
Dấu hiệu bạn đang bị kẹt
Có một điểm mà giai đoạn vibe code chuyển từ “học” sang “bẫy.” Và ranh giới đó không rõ ràng, nên hầu hết CEO đều không nhận ra mình đã bước qua.
Dấu hiệu đầu tiên: mọi việc quan trọng đều cần bạn khởi động. Agent chạy được, nhưng chỉ khi bạn ngồi đó, gõ prompt, kiểm tra output, chỉnh sửa, duyệt. Bạn không có mặt thì mọi thứ dừng lại.
Dấu hiệu thứ hai: năng suất của bạn tăng, nhưng năng suất của cả đội không tăng. Thậm chí đội bắt đầu ngồi chờ. Chờ bạn ra đầu ra. Chờ bạn duyệt bản AI làm. Chờ bạn tóm tắt để họ biết bước tiếp theo. Cái vòng quay cũ không mất đi, nó chỉ rút ngắn lại và đổ toàn bộ áp lực về một điểm duy nhất là bạn.
Dấu hiệu thứ ba: bạn cảm thấy mình không thể dừng. Công việc nhiều hơn trước, nhưng nhanh hơn, nên bạn nghĩ là tốt. Thật ra bạn chỉ đang chạy nhanh hơn trên cùng một cái vòng quay.
Tôi gọi tình trạng này là: CEO thành nút cổ chai của hệ thống AI.
Cái bẫy “thác đổ”
Hình ảnh tôi hay dùng để mô tả là một cái thác nước.
Toàn bộ luồng công việc của công ty chảy qua một điểm duy nhất ở trên cùng, rồi đổ xuống. Điểm đó là bạn. Mọi quyết định, mọi prompt, mọi kiểm duyệt output, mọi “được rồi, chuyển tiếp đi” đều phải qua bạn trước.
Lúc đầu trông đẹp lắm, thác nước thì bao giờ cũng đẹp. Nhưng thác nước có một đặc điểm: không có gì chảy ngược lên được. Toàn bộ năng lượng chỉ đổ xuống, không tích lũy được ở đâu, không xây được gì trên đó.
Công ty của bạn mà vận hành theo kiểu thác đổ thì mỗi khi bạn bận, mọi thứ chậm lại. Mỗi khi bạn mắc sai lầm, cả hệ thống đi sai. Mỗi khi bạn cần nghỉ ngơi, bạn không nghỉ được vì nếu nghỉ thì thác ngừng chảy.
Bạn không phải CEO nữa. Bạn là người vận hành hạ tầng AI cho chính công ty mình.
Con đường phía trước không phải là làm nhiều hơn
Điều thú vị là rất nhiều CEO nhận ra vấn đề nhưng phản ứng sai: làm việc nhiều hơn, học thêm công cụ mới, tìm cách để mình vận hành nhanh hơn. Như người đang chạy trên máy chạy bộ mà cứ nghĩ cần tăng tốc độ máy thay vì bước xuống.
Con đường phía trước là quản trị, không phải vận hành.
Quản trị nghĩa là: thay vì bạn chạy Agent, bạn thiết kế hệ thống để Agent chạy được mà không cần bạn ngồi đó. Thay vì bạn kiểm duyệt từng output, bạn xây tiêu chí để người khác hoặc Agent khác kiểm duyệt thay. Thay vì bạn là người khởi động mọi quy trình, bạn xác định quy trình nào cần chạy tự động và ai chịu trách nhiệm.
Đây là chỗ hầu hết CEO ngập ngừng, vì nghe có vẻ phức tạp hơn “tự làm.” Nhưng thật ra câu hỏi khá đơn giản: cái này, nếu tôi không ngồi đây, nó có chạy được không? Nếu không thì đó là vấn đề cần giải quyết, không phải là thứ cần duy trì.
Giai đoạn vibe code kết thúc khi nào?
Khi bạn có thể mô tả cho người khác (hoặc cho một Agent) cụ thể mình đang làm gì.
Không phải “tôi đang làm marketing với AI.” Mà là: “Mỗi thứ Hai, Agent A lấy data từ CRM, phân tích xu hướng theo ba chiều X, Y, Z, tổng hợp thành bản tóm tắt 300 chữ, gửi về Slack để tôi đọc trong 5 phút trước cuộc họp.” Khi bạn mô tả được như vậy, bạn đã hiểu đủ để không cần tự làm nữa.
Giai đoạn vibe code không kết thúc vì bạn chán. Nó kết thúc vì bạn đã học đủ để chuyển sang giai đoạn tiếp theo.
Tôi viết bài này không phải để nói AI Agent là phức tạp hay nguy hiểm. Nó không phức tạp và cũng không nguy hiểm nếu bạn biết mình đang ở đâu trong hành trình.
Biết mình đang ở giai đoạn vibe code thì cứ vibe code hết mình.
Nhưng cũng biết rằng giai đoạn đó không phải đích đến.
Bạn đang ở đâu trong hành trình này?